Ze zat boven op de berg. Heerlijk, uitzicht is prachtig. “Dit is toch mijn favoriete land’, dacht ze. Voorzichtig gingen haar gedachten weer naar het afgelopen jaar. Ze was trots op het feit dat ze eindelijk tegen die collega had gezegd dat ze niet meer op zo’n manier kon samenwerken. Dat was positief. Maar ze had ook wel het gevoel dat het allemaal nog niet liep zoals het zou moeten. Ze ergerde zich steeds meer. Terwijl ze vroeger graag met haar collega’s overlegden betrapte ze zich erop dat ze de afstemmingen probeerde te ontwijken. ‘Shit’ zij ze in zichzelf, ‘waar ben ik toch mee bezig’. Ik ben al 41 het wordt tijd dat ik iets vind wat beter bij me aansluit.  Ze keek omlaag. Onder haar krioelde het leven…

“Ik ga het anders doen”, besloot ze.

‘Hoe gaat het met je?’, ‘Waar ben je mee bezig?’, Wat zou jij (anders) doen?

Altijd wel leuke vragen om een reflectief practicum mee te starten. Veel problemen van leidinggevers/sters zijn zo complex dat je niet een eenvoudig antwoord kan geven. Soms moet je reageren, vanuit een reflex, intuïtief. ‘Het schoot me zo te binnen’. Vaak zou je het inderdaad anders doen terwijl je er toch zo goed over hebt nagedacht. Reflectie wil zeggen dat je terugkijkt: was het een goede beslissing? Niet om je te verdedigen, maar om te leren.

In de vakantie gaan veel mensen nadenken over waar ze mee bezig zijn. Soms vanuit een negatieve ervaring maar ook vanuit ambitie, vanuit ‘iets anders willen’. Men kijkt dan terug. Je kent dat wel: goede voornemens om slechte gewoontes af te leren: ‘ik werk ’s avonds niet meer, ik probeer minder te piekeren, ik zeg eerder mijn mening’.

Vaak ijdele hoop. Na een week terug zit je alweer in hetzelfde ritme. Helemaal pijnlijk wordt het als in je omgeving mensen zijn die er fijntjes op wijzen dat ‘je het toch anders zou doen?”

Ik geloof wel in reflectie [1]maar wel georganiseerd. Volwassenen leren immers door te leren van ervaringen. Patronen ontdekken: ‘zo doe ik dat altijd’. En heel mooi is het als er dan een “aha erlebnis’ ontstaat.. .. aha dus daarom krijg ik zo’n reacties.

Reflecteren doe je in een opleiding samen. Je leert veel van elkaar. Hoe doe jij dat dan? Elke opleidingsmodule starten we met terugkijken. Helaas is het woord reflectie een modewoord geworden. Onze ervaring is dat reflecteren in een veilige omgeving moet plaatsvinden, het niet gaat om fouten maar om leren en als je een voornemen maakt je dat vast zou moeten leggen. Als begeleider zou je best mogen controleren of het voornemen is uitgevoerd. “Stuur me volgende week eens een mail wat je nu gedaan hebt’.

Dus: als je op vakantie gaat reflecteren: vraag je partner kritisch mee te luisteren, vragen te stellen maar ook ervaringen uit te wisselen en te controleren. Hoe pijnlijk ook!!!

[1] Zie: Educating the reflective practitioner van Donald A Schon.